Ramen trong manga và bát mì mặn chát đầu tiên ở Nhật
Hồi mới đến Nhật, trong đầu nó có một danh sách rất rõ ràng những thứ “nhất định phải thử”. Danh sách đó đến từ những trang truyện tranh mà nó từng đọc từ bé. Trong đó có ramen - thứ luôn được vẽ với làn khói nghi ngút, sợi mì óng lên dưới ánh đèn, nhân vật thì cúi xuống húp một hơi thật dài rồi thốt lên mấy câu kiểu “ngon quá”. Ngoài ramen, còn có dorayaki, takoyaki, và một vài món ăn khác mà trong truyện lúc nào trông cũng rất hấp dẫn. Nhưng ramen vẫn là thứ đứng đầu. Nó muốn biết cái “ngon” trong manga thực sự có vị như thế nào.
...
Thế nên những ngày đầu ở Nhật, gần như không cần suy nghĩ nhiều, nó tìm một quán ramen gần nhà và bước vào. Quán nhỏ, hơi chật, mùi nước dùng lan khắp không gian. Nó gọi một bát ramen, vừa hồi hộp vừa có chút kỳ vọng. Khi bát mì được đặt xuống trước mặt, mọi thứ trông đúng như trong truyện: khói bốc lên, nước dùng sánh, thịt xếp gọn gàng, trứng lòng đào nằm gọn một góc. Nó cầm thìa lên, húp thử một miếng đầu tiên.
Rồi dừng lại.
Mặn. Không phải kiểu đậm đà khiến người ta muốn ăn thêm, mà là cái vị dừng lại ngay ở đầu lưỡi. Nó khựng lại một nhịp, như thể cơ thể cần thời gian để hiểu chuyện gì vừa xảy ra. Rồi nó vẫn tiếp tục ăn, nhưng không còn sự háo hức ban đầu. Chỉ là gắp lên, nhai, rồi nuốt xuống. Nó cố tìm xem cái “ngon” mà mình từng thấy trong manga đang nằm ở đâu trong bát mì này. Nhưng càng ăn, khoảng cách giữa tưởng tượng và thực tế lại càng rõ hơn. Khi bước ra khỏi quán, cái vị mặn vẫn còn đọng lại, cùng với một suy nghĩ chưa kịp gọi tên.
Nếu nghĩ kỹ hơn, có lẽ vấn đề không nằm hoàn toàn ở ramen. Nó vốn không phải kiểu người thích các món nước. Dù lớn lên ở Nam Định, nơi phở gần như là một phần mặc định của cuộc sống, nó lại không ăn phở thường xuyên. Những món như bún cá, bún sung hay các loại bún nước khác cũng không phải thứ nó chủ động tìm đến. Nếu được chọn, nó sẽ chọn bún chả. Ngay từ đầu, bún không nằm sẵn trong bát nước mắm, mà để riêng. Dù bát mắm có nóng, thì khi nhúng bún vào, cái nóng đó cũng dịu đi một chút. Ăn theo kiểu gắp từng miếng, nhúng rồi ăn, nên cảm giác nhẹ nhàng hơn, không bị dồn dập như khi phải húp một bát nước nóng ngay từ đầu.
Và còn một lý do nhỏ hơn, mang tính cá nhân nhiều hơn: nó bị “lưỡi mèo”. Những thứ quá nóng khiến nó rát lưỡi nếu cố ăn khi còn nóng. Nó thì không thích vừa thổi vừa ăn - cảm giác như nước bọt có thể bắn ra xung quanh, khá mất vệ sinh. Nhưng nếu chờ cho nguội hẳn, đồ ăn lại không còn ngon nữa. Với ramen thì càng rõ rệt hơn: nước dùng nóng, mì nóng, mọi thứ gần như ở mức nhiệt cao nhất, không có khoảng đệm nào ở giữa. Có lẽ vì vậy mà trải nghiệm đầu tiên của nó trở nên khó chịu hơn.
...
Phải sống ở Nhật một thời gian, nó mới bắt đầu nhận ra những điều mà lúc đầu mình không hiểu. Một trong số đó là cách người Nhật ăn mì. Họ húp, và húp rất to. Lúc đầu, nó nghĩ đó chỉ là một kiểu thể hiện - ăn để cho người khác thấy là ngon. Âm thanh đó thậm chí còn khiến nó hơi khó chịu. Nhưng rồi một ngày, khi ngồi trong một quán ramen khác, nó bắt đầu để ý kỹ hơn.
Người ngồi cạnh nó húp mì rất tự nhiên. Không gượng ép, không làm quá. Chỉ là một thói quen. Và điều đáng chú ý là ông ấy ăn rất nhanh, nhưng không hề có vẻ bị nóng. Lúc đó, nó thử làm theo. Ban đầu hơi vụng, không quen, nhưng rồi nó nhận ra: khi húp như vậy, không khí được kéo vào cùng với sợi mì, làm giảm nhiệt ngay lúc ăn. Một kỹ thuật rất thực tế. Mì bớt nóng, dễ ăn hơn, và nhịp ăn cũng tự nhiên hơn.
Từ đó, ramen bắt đầu thay đổi trong cảm nhận của nó. Không còn là một món “quá mặn và khó ăn”, mà là một thứ cần được tiếp cận đúng cách. Nó bắt đầu thử lại, không phải vì ép mình phải thích, mà vì tò mò xem liệu lần này có khác không. Và đúng là khác thật. Khi không còn bị cái nóng làm gián đoạn, khi hiểu cách ăn, nó bắt đầu cảm nhận được những lớp vị mà trước đây mình bỏ qua. Vẫn có những bát quá mặn, nhưng cũng có những bát vừa đủ, thậm chí là rất hợp với nó.
Dần dần, ramen không còn là một trải nghiệm “một lần cho biết” nữa. Có những ngày nó chủ động đi ăn ramen. Có một giai đoạn, nó ăn nhiều đến mức chính nó cũng thấy hơi quá - có tuần lên đến bốn bát. Mỗi quán một kiểu, mỗi nơi một vị. Như một cách khám phá, nhưng cũng là một kiểu lặp lại dễ gây nghiện.
Nghĩ lại thì cũng buồn cười. Ngày đầu tiên, ăn hết một bát ramen đã là cả một nỗ lực. Vậy mà bây giờ, hầu như lúc nào nó cũng gọi combo một bát ramen kèm thêm một bát cơm nhỏ hay đĩa gyouza. Cơ thể tự nhiên quen dần lúc nào không hay. Chỉ là mỗi lần nhận ra điều đó, nó lại nghĩ thầm trong đầu: chết rồi, béo quá.
...
Dù vậy, có những thời điểm mà ramen gần như là lựa chọn hoàn hảo. Sau một buổi chạy dài, hoặc một chuyến leo núi trở về, khi cơ thể mệt rã rời, thì một bát ramen lại trở nên khác hẳn. Không chỉ là chuyện ăn cho no, mà là cảm giác được kéo lại từ trạng thái cạn kiệt. Nước dùng nóng, đậm, sợi mì dai, mọi thứ như đi thẳng vào bên trong. Lúc đó, cái vị mặn ngày xưa từng khiến nó dừng lại, lại trở thành thứ cần thiết. Không còn là “mặn quá”, mà là “đúng lúc”.
Nó không chắc mình có phải là người “thích ramen” theo kiểu sẽ đi tìm quán ngon, xếp hàng cả tiếng chỉ để ăn một bát hay không. Nhưng ít nhất, ramen không còn là một khoảng cách nữa. Nó giống như một thứ mà phải đi qua một vòng khá dài - từ kỳ vọng, đến hụt hẫng, rồi hiểu ra, rồi chấp nhận, và cuối cùng là tìm được những khoảnh khắc mà mình thực sự muốn quay lại.
...
Và nghĩ lại, có lẽ điều nó từng muốn thử không chỉ là ramen. Mà là cảm giác bước ra khỏi những trang truyện, chạm vào một thứ tưởng chừng rất quen nhưng thực ra lại hoàn toàn mới. Có những thứ khi còn ở trên giấy thì luôn hoàn hảo. Nhưng khi đặt vào đời thực, chúng cần thêm thời gian, thêm trải nghiệm, và đôi khi là một chút thay đổi trong cách mình tiếp cận, để trở nên “ngon” theo một cách rất riêng.
Và có lẽ, không chỉ ramen. Nhiều thứ trong cuộc sống cũng vậy. Không phải lúc nào ấn tượng đầu tiên cũng là câu trả lời cuối cùng. Đôi khi chỉ cần thay đổi một cách tiếp cận nhỏ, hoặc đơn giản là kiên nhẫn hơn một chút, thì thứ từng bị mình gạt đi lại trở thành một phần quen thuộc lúc nào không hay.
